U okviru strategije primarne prevencije Odjeljenja za prevenciju i savjetovanje, aktivnosti se planiraju i realiziraju kroz programe na dvije razine:
- programe i projekte prevencije
- istraživačke programe
Strategijom Odjeljenja, kroz program primarne prevencije, teži se uključivanju što većeg broja adolescenata i mladih, s ciljem sprječavanja upotrebe tzv. „prve droge“. Pravilan odgoj i afirmacija znanja predstavljaju najzrelije i najučinkovitije oblike prevencije narkomanije i svih drugih oblika ovisnosti.
Kontinuiranom provedbom organiziranih primarno-preventivnih odgojno-obrazovnih programa moguće je značajan dio još zdrave populacije djece i mladih zaštititi i odvratiti od započinjanja konzumiranja sredstava ovisnosti. Jedan od najrizičnijih stavova omladine, u periodu kada se često javljaju prvi kontakti s psihoaktivnim supstancama, jeste uvjerenje da je „droga bezopasna“. U tom kontekstu Zavod za bolesti ovisnosti jasno prepoznaje svoju ulogu i definiše odgovarajuću strategiju djelovanja.
Cilj aktivnosti Zavoda u oblasti primarne prevencije jeste sprječavanje ili smanjenje potrebe za konzumiranjem droga, dok se aktivnostima smanjenja dostupnosti bave nadležni organi, poput MUP-a, sudova i drugih institucija.
Preventivni programi Zavoda usmjereni su prema sljedećim ciljanim sredinama:
- kanton i općine
- sistem obrazovanja
- sistem sportskih udruženja
- sistem vjerskih zajednica
- studenti
- opća populacija
Vrste preventivnih programa koje Odjeljenje provodi uključuju:
- opću edukaciju
- edukaciju edukatora
- razvoj zdravih životnih stilova kod mladih
- poticanje sportskih aktivnosti i omasovljavanje sporta
- izradu edukativnih resursa (dokumentarni filmovi, brošure i sl.)
- izdavačku djelatnost
- kampanje
- web-informisanje i medijske aktivnosti
- naučnu djelatnost
- preventivne politike
- savjetovališni rad
Cilj Odjeljenja je da edukativne informacije budu dostupne većini stanovnika kantona. Najveći dio aktivnosti usmjeren je na školski sistem. Prije početka svake školske godine osmišljavaju se i izrađuju projekti primarne prevencije u školama, koji se zatim dostavljaju Pedagoškom zavodu i Ministarstvu za obrazovanje, nauku, kulturu i sport Zeničko-dobojskog kantona.
